मुस्ताङ — मुस्ताङको घरपझोङ गाउँपालिका–४, जोमसोमस्थित कालीगण्डकी नदी किनारमा रहेको २२ फिट अग्लो शालिग्राम मूर्ति बर्खायाममा नदीको बहाव बढेसँगै थप आकर्षक देखिन थालेको छ। साउन महिनामा कालीगण्डकीको पानी मूर्तिसम्मै पुगेर बग्ने दृश्यले धार्मिक तथा प्राकृतिक पर्यटनको नयाँ आकर्षण थपेको छ। कालीगण्डकी नदीको तटमा रहेको विशाल ढुङ्गालाई नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका मूर्तिकारहरूले शालिग्रामको स्वरूपमा कुँदेका हुन्। वैशाख ७ देखि २१ गतेसम्म सञ्चालन भएको १५ दिने मूर्तिकला कार्यशालामा ३६ भन्दा बढी मूर्तिकार सहभागी भएका थिए। नदी किनारका करिब डेढ दर्जन ठूला ढुङ्गामा शालिग्राम, महादेव, पार्वती, विष्णु, बुद्ध, हिमचितुवा, हिमाली भेडालगायत धार्मिक, सांस्कृतिक तथा जैविक विविधता झल्काउने मूर्ति निर्माण गरिएको थियो।

तीमध्ये २२ फिट अग्लो शालिग्राम मूर्ति सबैभन्दा बढी चर्चामा आएको छ। घरपझोङ गाउँपालिकाका अनुसार यो मूर्ति कालीगण्डकी किनारमा रहेको प्राकृतिक विशाल ढुङ्गालाई कुँदेर बनाइएको हो। स्थानीय तह र ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको समन्वयमा उक्त काम अघि बढाइएको थियो। जेठमा धार्मिक विधिपूर्वक मूर्तिको उद्घाटन तथा प्राणप्रतिष्ठा गरिएको थियो। दक्षिण भारतको कर्नाटकस्थित शृङ्गेरी शारदा पीठका शङ्कराचार्य स्वामी विधुशेखर भारतीको उपस्थितिमा प्राणप्रतिष्ठा गरिएपछि यहाँ धार्मिक पर्यटकको चहलपहल बढेको स्थानीय जनप्रतिनिधिले बताएका छन्।

बर्खा लागेसँगै भने मूर्तिको दृश्य अझ फरक देखिएको छ। कालीगण्डकीमा पानीको सतह बढ्दा नदीको बहाव शालिग्रामको आधारसम्म पुग्ने गरेको छ। साउनको यही दृश्यलाई पछिल्लो समय धार्मिक तथा पर्यटकीय आकर्षणका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। स्थानीयका अनुसार प्राणप्रतिष्ठापछि दैनिक एक सयभन्दा बढी दर्शनार्थी शालिग्राम हेर्न र पूजा गर्न पुग्ने गरेका छन्। विशेषगरी मुक्तिनाथ दर्शनका लागि आउने भारतीय धार्मिक पर्यटकसमेत जोमसोममा रहेको यो नयाँ धार्मिक स्थलतर्फ आकर्षित हुन थालेका छन्। गाउँपालिकाले उक्त क्षेत्रलाई व्यवस्थित गर्न घेराबारसहित शालिग्राम पार्क निर्माण गर्ने योजना अघि सारेको जनाएको छ।

तर बर्खायाममा नदीको बहाव बढ्ने भएकाले शालिग्राम रहेको क्षेत्रको सुरक्षालाई पनि उत्तिकै ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ। कालीगण्डकीमा यसै साउनमा पानीको बहाव बढेपछि तटीय क्षेत्रमा सतर्कता अपनाउन प्रशासनले आग्रह गरेको छ। मुस्ताङतर्फबाट लेदोसहितको बाढी नदीमा मिसिन सक्ने भन्दै नदी किनार र जोखिमयुक्त क्षेत्रमा नजानसमेत सर्वसाधारणलाई अनुरोध गरिएको छ।

त्यसैले अहिले जोमसोमको २२ फिटे शालिग्राम धार्मिक आस्था र पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्र बने पनि बर्खामा नदीको बहाव बढ्ने समय भएकाले दर्शन तथा अवलोकनका क्रममा नदीको किनारसम्म पुग्दा सावधानी अपनाउनुपर्ने अवस्था छ। कालीगण्डकीको प्राकृतिक बहाव, नदी किनारमा कुँदिएको विशाल शालिग्राम र मुस्ताङको हिमाली भू–दृश्यले अहिले जोमसोमलाई धार्मिक तथा प्राकृतिक पर्यटनको नयाँ गन्तव्यका रूपमा थप चिनाउन थालेको छ।