काठमाडौं । राजधानीका सडकहरू शुक्रबार एकाएक पुरानो तर अर्थपूर्ण नाराले गुञ्जिए– ‘राजा आऊ, देश बचाऊ !’ झापाबाट काठमाडौं आएका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहलाई समर्थकहरूले भव्य स्वागत गर्दै निर्मल निवाससम्म पुर्याएपछि राजधानीको राजनीतिक माहोल फेरि एकपटक तातेको छ । नाराबाजी, झण्डा र उत्साहले भरिएको भीडले केही घण्टाका लागि भएपनि राजसंस्थाको मुद्दालाई केन्द्रमा ल्यायो ।
यस कार्यक्रमको अगुवाइ राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) ले गरेको थियो । तर, पार्टीका नेताहरूले यसलाई आफ्नो शक्ति प्रदर्शन नभई ‘नागरिकको स्वतःस्फूर्त भावना’ को रूपमा चित्रित गरेका छन् । उनीहरूको दाबी छ– राजसंस्था र हिन्दूराष्ट्रको मुद्दा कुनै चुनावी स्टन्ट होइन, बरु दीर्घकालीन वैचारिक प्रतिबद्धता हो ।
तर, आम निर्वाचन नजिकिँदै गएको सन्दर्भमा यस घटनालाई धेरैले फरक नजरले हेरेका छन् । राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन्, देशको वर्तमान आर्थिक अवस्था, बेरोजगारी, राजनीतिक अस्थिरता र जनअसन्तुष्टिको पृष्ठभूमिमा ‘राजा’ लाई प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गरेर जनभावना आकर्षित गर्ने प्रयास हुन सक्छ । सडकमा देखिएको भीडले उत्साह त जगाएको छ, तर त्यो स्थायी जनमतमा रूपान्तरण हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्न अझै खुल्लै छ ।
स्मरणीय छ, केही समयअघि राजसंस्था पुनस्र्थापनाको मागसहित गठन गरिएको आन्दोलन समितिले पनि सडक तताएको थियो । तर त्यो आन्दोलन अपेक्षित निष्कर्षमा पुग्न सकेन । आन्दोलनको तापक्रम चिसिँदै जाँदा समर्थकहरूमा अन्योल र निराशा देखिएको थियो । यही पृष्ठभूमिमा अहिलेको अभिनन्दन कार्यक्रमलाई कतिपयले पुनः सेन्टिमेन्ट बटुल्ने रणनीतिका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।
राप्रपामाथि लाग्ने अर्को आरोप पनि यही सन्दर्भमा उठाइएको छ– सडकमा व्यवस्था परिवर्तनको नारा दिने तर संसद्मा पुगेर त्यही व्यवस्थाभित्रै सहकार्य गर्ने प्रवृत्ति । मन्त्री पदको राजनीति र आन्दोलनको एजेण्डाबीच देखिने दूरीले पार्टीको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाउनेहरू कम छैनन् । तर पार्टी नेतृत्व भने यी आरोपलाई राजनीतिक पूर्वाग्रहको परिणाम बताउँदै अस्वीकार गर्छ ।
जे होस्, शुक्रबारको दृश्यले एउटा सन्देश भने स्पष्ट दिएको छ— राजसंस्थाको बहस नेपाली राजनीतिबाट पूर्ण रूपमा ओझेलमा परेको छैन । समय–समयमा सडकमा गुञ्जिने नाराले देखाउँछ, यो मुद्दा अझै केही समूहका लागि आशा, केहीका लागि आस्था र केहीका लागि राजनीतिक विकल्पको प्रतीक बनेको छ ।
अब प्रश्न यही छ– के यो उत्साह चुनावी नतिजासम्म पुग्ने स्थायी धार बन्नेछ, वा फेरि क्षणिक तरंगमै सीमित रहनेछ ? यसको उत्तर आगामी राजनीतिक यात्राले नै दिनेछ ।
