नेपालको समकालीन राजनीतिमा युवा पुस्ताको बढ्दो सहभागिता र उनीहरूको असन्तुष्टिले एउटा नयाँ मोड ल्याएको छ। विशेषगरी ‘जेन-जी’ भनेर चिनिने यो पुस्ताले परम्परागत राजनीतिक प्रणाली, भ्रष्टाचार र कुशासनमाथि गम्भीर प्रश्न उठाइरहेको छ। उनीहरूले उठाएका मुद्दाहरूलाई नजरअन्दाज गर्न सकिने अवस्था छैन, किनकि यी मुद्दाहरू समग्र राष्ट्रको विकास र भविष्यसँग जोडिएका छन्।

परम्परागत राजनीति र युवाको असन्तुष्टि
नेपालमा लामो समयदेखि राजनीतिक नेतृत्व पुरानै शैली र प्रवृत्तिमा अडिएको छ। जनआन्दोलन २०४६ र २०६३ पछि लोकतन्त्र स्थापना भए पनि सुशासन, विकास र पारदर्शिताको अपेक्षा पूरा हुन सकेको छैन। राजनीतिक अस्थिरता, बारम्बार सरकार परिवर्तन, र नीतिगत भ्रष्टाचारले जनतामा गहिरो निराशा पैदा गरेको छ। अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा परेका उजुरीहरूको तथ्यांकले पनि स्थानीय तहदेखि केन्द्रसम्म भ्रष्टाचार संस्थागत रूपमा फैलिएको देखाउँछ। महालेखा परीक्षकको कार्यालयले औंल्याएको बेरुजुको ठूलो रकमले पनि सरकारी निकायमा वित्तीय अनुशासनको कमी रहेको पुष्टि गर्छ।
यस्तो अवस्थामा, डिजिटल प्रविधि र विश्वव्यापी सूचनासँग अभ्यस्त जेन-जी पुस्ताले सामाजिक सञ्जाललाई आफ्ना आवाजहरू उठाउने सशक्त माध्यम बनाएका छन्। उनीहरूले नेताका व्यक्तिगत जीवनशैली र जनताको दयनीय अवस्थाबीचको असमानतामाथि प्रश्न उठाउँदै आएका छन्। रोजगार, शिक्षा, र स्वास्थ्यजस्ता आधारभूत आवश्यकताहरूमाथिको सरकारी बेवास्ताले उनीहरूलाई थप आन्दोलित बनाएको छ।

भ्रष्टाचार र सुशासनको चुनौती
नेपालमा भ्रष्टाचार एउटा जटिल सामाजिक र राजनीतिक समस्याका रूपमा देखा परेको छ। ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनलको रिपोर्टले पनि नेपालमा भ्रष्टाचार व्यापक रहेको देखाउँछ। नीतिगत भ्रष्टाचार, जहाँ मन्त्रिपरिषद्को निर्णयलाई बहाना बनाएर अनियमितता गरिन्छ, एक प्रमुख चुनौती बनेको छ। यसले गर्दा कानूनी रूपमा वैध देखिए पनि यसले निश्चित समूह वा व्यक्तिहरूलाई अनुचित लाभ पुर्याउँछ।

युवाहरूले यी सबै कुशासन र भ्रष्टाचारको हिसाब खोजिरहेका छन्। उनीहरूले आफूलाई ‘जनताको अदालत’ मा समर्पित हुन र नागरिक सरकारको बाटो खोल्न आह्वान गरिरहेका छन्।
आन्दोलन र त्यसको परिणाम
हालैका केही घटनाहरूमा युवाहरूको शान्तिपूर्ण प्रदर्शनले हिंसात्मक रूप लिएको र मानवीय क्षति भएको देखिन्छ। यसले सरकार र जनताबीचको सम्बन्धमा गम्भीर दरार पैदा गरेको छ। यस्ता घटनाहरूले नेपालको लोकतान्त्रिक प्रणालीको स्थायित्वमाथि पनि प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ।

अन्ततः, नेपालको वर्तमान परिदृश्यले राजनीतिक नेतृत्वलाई गम्भीर आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाएको छ। युवा पुस्ताको असन्तुष्टि केवल क्षणिक आक्रोश मात्र नभई, यो दशकौंदेखिको कुशासन र बेथिति विरुद्धको चेतनाको अभिव्यक्ति हो। देशले अब थप बलिदानी र क्षति बेहोर्न सक्दैन। यसर्थ, नागरिकको आवाजलाई सुन्नु र सुशासन तथा पारदर्शिताको मार्गमा अघि बढ्नु आजको सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता हो।