केपी शर्मा ओलीको राजनीतिक प्रतिवेदनले नेपालको परराष्ट्र नीतिसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण विषयहरूमा टिप्पणी गर्दै, अमेरिका, भारत, र चीनसँगको सम्बन्धको गहिरो विश्लेषण प्रस्तुत गरेको छ।

१. अमेरिका: ताइवान र क्षेत्रीय तनाव

ओलीले ताइवानको विषयमा अमेरिकाको दोहोरो भूमिका र एक चीन नीतिको उल्लङ्घनलाई आलोचना गर्दै, यसले एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा तनाव बढाएको दाबी गर्नुभएको छ।

•उहाँले अमेरिकाको “उत्तेजनात्मक गतिविधि” ले क्षेत्रीय स्थिरता र विश्व शान्तिलाई असर पुर्‍याएको तर्क गर्नुभयो।

•सैन्य ध्रुवीकरणले समस्याहरू जटिल बनाउने भन्दै नेपालले तटस्थता कायम गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउनुभयो।

२. भारत: मिश्रित प्रतिक्रिया

भारतसँगको सम्बन्धमा ओलीले उपलब्धि र असन्तुष्टिको मिश्रित भाव व्यक्त गर्नुभएको छ।

•सकारात्मक पक्ष: भैरहवा विमानस्थलबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान सुरु भएकोलाई उपलब्धिका रूपमा स्वागत गर्नुभयो।

•नकारात्मक पक्ष: विमानस्थलको यान्त्रिक अवतरण प्रणाली भारतको अनुमतिको अभावमा प्रयोगमा आउन नसकेकोप्रति गुनासो गर्नुभयो।

•भारत–पाकिस्तानको तनावका कारण सार्क निष्क्रिय भएको विषयलाई पनि आलोचना गर्नुभयो।

•सीमा विवाद र १९५० को सन्धिजस्ता थाती रहेका मुद्दाहरूले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई चुनौती थपेको उल्लेख गर्नुभयो।

३. चीन: बीआरआईको महत्त्वपूर्ण स्थान

चीनसँगको सम्बन्धलाई ओलीले आफ्नो प्रतिवेदनमा सकारात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्नुभयो।

•बीआरआई (बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ) लाई नेपालको विकासका लागि सुनौलो अवसर भन्दै यसलाई भ्रम र मिथ्याप्रचारबाट मुक्त गर्न आह्वान गर्नुभयो।

•ऋण लिने विषयमा अन्य दलहरूसँग साझा अवधारणा बनेको भन्दै यसलाई नेपालको दीर्घकालीन हितमा महत्त्वपूर्ण मान्नुभयो।

४. भूराजनीतिक सन्तुलन र नेपालको नीति

ओलीले नेपालले असंलग्न र सन्तुलित परराष्ट्र नीति अपनाउँदै तीन प्रमुख शक्तिराष्ट्रहरूसँग सम्बन्ध व्यवस्थापन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो।

•छिमेकीहरूको संवेदनशीलता र क्षेत्रीय स्थिरता कायम राख्दै नेपालले आन्तरिक विकास र साझेदारीलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने उल्लेख गर्नुभयो।

•भूराजनीतिक दबाबबाट जोगिंदै नेपालले आफ्ना विकास लक्ष्यलाई सुरक्षित राख्नुपर्ने सुझाव दिनुभयो।

निष्कर्ष

ओलीको प्रतिवेदनले नेपालले आफ्ना छिमेकी र प्रमुख साझेदारहरूसँगको सम्बन्धलाई सन्तुलित रूपमा व्यवस्थापन गर्दै तटस्थ परराष्ट्र नीति कायम गर्नुपर्ने कुरामा ध्यान केन्द्रित गरेको छ। अमेरिकाको ताइवानप्रतिको नीति, भारतसँगका विवाद, र चीनसँगको बीआरआई साझेदारीले नेपालको परराष्ट्र नीति निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने देखिन्छ। ओलीले यी चुनौती र अवसरलाई विवेकपूर्ण ढंगले सम्बोधन गर्न आवश्यक रहेको सन्देश दिनुभएको छ।