धरान, एक सानो स्वर्गको रूपमा परिचित, जहाँका बासिन्दा वर्षौदेखि पानीको समस्याबाट पीडित छन् । यो शहरको पानीको कथा भन्नु भनेको एउटा गहिरो घाउको कथा सुनाउनु जस्तो हो । धरानका मेयर हर्क साम्पाङको नेतृत्वमा खानेपानीको लागि संघर्ष चलिरहँदा पनि, धरानवासीलाई यो समस्याको स्थायी समाधान देखिन सकेको छैन । मेयर साम्पाङले सरकारसँग बारम्बार सहयोगको आग्रह गरेका छन्, तर परिणाम भने शून्य छ ।

हर्क साम्पाङको संघर्ष र आश्वासनः 

धरानका मेयर हर्क साम्पाङ, चुनावमा पानीको समस्यासँग जुध्न र प्यास मेटाउनका लागि प्रतिबद्ध भएका थिए । उनले आफ्नो चुनावी प्रचारमा खाली गिलास र प्लेकार्ड बोकेर जनता समक्ष आएका थिए । तर, मेयरको कार्यकालमा पनि धरानवासीलाई पानीको स्थायी समाधान मिल्न सकेको छैन । हर्क साम्पाङको संघर्ष र श्रमदानलाई धरानका बासिन्दाले सघाइरहेका छन् । साम्पाङले अस्थायी रूपमा कोकाहा नदीको पानी ल्याएर नागरिकलाई खुवाए ।

तर, समस्याको स्थायी समाधान खोज्दै मेयर हर्क साम्पाङ काठमाडौं आइपुगे । उनले आफ्ना संघर्षका प्रतीकको रूपमा रित्तो गाग्री लिएर सिंहदरबारमा प्रदर्शन गरे, जसले धरानको पानीको समस्या र त्यसको स्थिति प्रकट गर्न प्रयास गरेको थियो । तर, यति वर्षको संघर्ष पछि पनि धरानको पानीको समस्या समाधान हुन सकेको छैन । सिंहदरबारबाट पानीका लागि आश्वासन पाए ।

पानीको समस्या र असफल योजनाहरूः

धरानको पानीको समस्या नयाँ छैन । २०५० सालसम्म धरान आत्मनिर्भर थियो र पानीको पर्याप्त आपूर्ति थियो । तर, बस्ती बढ्दै जाँदा र पानीको माग बढी हुँदा, धरानको पानीको आपूर्ति घट्न थाल्यो । यस क्रममा, धरान उपमहानगरपालिकाले एसियाली विकास बैंकसँगको सम्झौतामा १ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ ऋण लिएको थियो, जसमा दैनिक १ करोड ५२ लाख लिटर पानी आपूर्ति हुने भनिएको थियो । तर, यो आयोजना असफल भयो र पानीको आपूर्ति नहुनु स्थानीय बासिन्दाको समस्या बन्न गयो ।

पानीको अभावमा, स्थानीयवासीलाई चर्को मूल्य तिरेर पानीको आपूर्ति गर्न बाध्य हुनु परिरहेको छ । पानीको स्थायी समाधानका लागि हर्क साम्पाङले संघीय सरकारसँग सहयोगको माग गर्दै काठमाडौं पुगेका छन् । धेरै आलोचकहरूको भनाइ छ कि हर्कको संघर्ष र काठमाडौंको यात्रा मात्र एक स्टन्ट हो, जुन धरानवासीको आक्रोश र संघर्षलाई प्रकट गर्न मात्र गरिएको हो ।

स्थानीय र संघीय सरकारको भूमिकाः

पानीको समस्याको स्थायी समाधानका लागि स्थानीय तहभन्दा संघीय सरकारको सहयोग आवश्यक पर्ने कुरा भने धेरैजसो जानकारहरूले बताएका छन् । हर्क साम्पाङले संघीय सरकारसँग बजेटको माग गर्दै पटक–पटक सिंहदरबार पुगेका छन् । २०७९ र २०८० वर्षको चैत महिनामा उनले तत्कालीन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाललाई ज्ञापनपत्र बुझाएर पानीको समस्यामा सहयोगको आग्रह गरेका थिए । तर, समाधान भने पाउन सकेका छैनन् । स्थानीय श्रमदानमार्फत अस्थायी राहत प्रदान गर्न कोकाहा खोलाको पानी ल्याए पनि, त्यसले समस्याको दीर्घकालिक समाधान भने गर्न सकेन । धरानवासीको प्यास मेटिएको छैन र हर्क साम्पाङको संघर्ष जारी छ ।

निष्कर्षः

धरानको पानीको समस्या अझै गहिरो छ र यसलाई समाधान गर्न स्थानीय सरकारका प्रयास पर्याप्त छैनन् । हर्क साम्पाङको नेतृत्वमा भइरहेको संघर्ष र सरकारको ध्यान नदिएको अवस्था अहिले धरानवासीका लागि एक ठूलो चुनौती बनिरहेको छ । अब, के सरकारको ध्यान र सहयोगले धरानको सुक्खा गाग्रीलाई पानीले भरिदिन्छ या अझै आश्वासन र संघर्षको कथा यथावत रहन्छ ?