काठमाडौं — काठमाडौं र मकवानपुर जोड्ने छोटो दूरीको ऐतिहासिक थानकोट–चित्लाङ सडक पछिल्लो समय स्तरोन्नतिको कामसँगै नयाँ स्वरूपमा देखिन थालेको छ। गणेशमान सिंह मार्गका रूपमा चिनिने यो सडक करिब २२ किलोमिटर लामो छ र थानकोटबाट चन्द्रागिरि हुँदै मकवानपुरको चित्लाङ जोड्छ। लामो समयदेखि सडकको अवस्था जीर्ण रहँदा यात्रुले वर्षायाममा हिलो र हिउँदमा धुलोको समस्या भोग्दै आएका थिए। विशेषगरी थानकोटदेखि चन्द्रागिरि डाँडासम्मको उकालो खण्ड बढी जोखिमपूर्ण मानिँदै आएको छ। अत्यधिक मोड र भिरालो भू–बनोटका कारण यस क्षेत्रमा सडक मर्मतपछि पनि चाँडै बिग्रिने समस्या रहेको सडक विभागका अधिकारीहरूले बताउँदै आएका छन्।

सडक सुधारका लागि पछिल्ला वर्षहरूमा बजेट थपिँदै आएको छ। आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा थानकोट–चन्द्रागिरि–चित्लाङ सडकका लागि करिब ५ करोड ९९ लाख रुपैयाँ थप बजेट सुनिश्चित गरिएको थियो। त्यसपछि चित्लाङ–चन्द्रागिरि खण्डको स्तरोन्नतिका लागि थप ४० करोड रुपैयाँ स्रोत सुनिश्चित गरिएको हो। सडक डिभिजन काठमाडौंले आवश्यक स्थानको सर्वेक्षण तथा ठेक्का प्रक्रियासमेत अघि बढाएको जनाएको थियो।

यसअघि पनि सडक फराकिलो बनाउने, ग्राभेल गर्ने, नाली निर्माण तथा कालोपत्र गर्ने योजना अघि सारिएको थियो। २०७७ सालमा सडक स्तरोन्नतिका क्रममा थानकोटतर्फका पहाडी चट्टान काटेर सडक फराकिलो बनाउने काम अघि बढाइएको थियो। यद्यपि सडकको सम्पूर्ण खण्ड एकैपटक स्तरोन्नति भइसकेको भने होइन। विगतमा काठमाडौं खण्डमा दैनिक सवारी चापका कारण कतिपय स्थानमा सुधारको काम अघि बढाउन कठिन भएको थियो। चित्लाङतर्फका केही खण्डमा भने कालोपत्र तथा मर्मतको काम अघि बढाइएको थियो।

थानकोट–चित्लाङ सडक काठमाडौं र मकवानपुरबीचको वैकल्पिक छोटो मार्ग भएकाले यसको सुधारले स्थानीय बासिन्दा तथा यात्रुलाई मात्र नभई चित्लाङ, पालुङ र हेटौँडातर्फको आवागमनलाई समेत सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। सडक सुधारसँगै कृषि उपज, दैनिक उपभोग्य वस्तु तथा पर्यटकीय आवागमनमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने बताइँदै आएको छ।

तर सडकलाई दिगो र सुरक्षित बनाउन कालोपत्र मात्र पर्याप्त नभई नाली, पर्खाल, मोड सुधार, भिर संरक्षण तथा नियमित मर्मतसम्भारमा समेत ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ। विगतमा मर्मत गरिएका सडक पुनः बिग्रिने समस्या देखिएकाले स्तरोन्नतिको काम गुणस्तरीय र दीर्घकालीन हुनुपर्ने स्थानीयको अपेक्षा छ। ऐतिहासिक महत्व बोकेको यो मार्ग पूर्ण रूपमा व्यवस्थित र सुरक्षित बन्न सके काठमाडौं–चित्लाङ आवागमन थप सहज हुनुका साथै चित्लाङको पर्यटन र स्थानीय अर्थतन्त्रमा समेत टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।