काठमाडौं – प्रधानमन्त्री बालेन शाह र नेपालका लागि कार्यवाहक अमेरिकी राजदूत मेगन बोल्डिनबीच भेटवार्ता भएको छ। सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा भएको शिष्टाचार भेटवार्तामा रसुवामा आएको बाढीबाट भएको क्षति, विपद् व्यवस्थापन, जलवायु परिवर्तनका असर, पर्यटन विकास तथा नेपालमा अमेरिकी लगानीका सम्भावनालगायतका विषयमा छलफल भएको छ। भेटका क्रममा प्रधानमन्त्री शाहले विपद्को कठिन परिस्थितिमा नेपालप्रति अमेरिकी सरकारबाट व्यक्त ऐक्यबद्धता तथा सहयोगका लागि धन्यवाद व्यक्त गरे। उनले प्राकृतिक विपद्का कारण नेपाली नागरिकसँगै विदेशी नागरिकसमेत प्रभावित भएको जानकारी गराउँदै प्रभावित क्षेत्रमा राहत, उद्धार तथा पुनःस्थापनाका लागि सहकार्य आवश्यक रहेको बताए।

प्रधानमन्त्री शाहले पछिल्लो विपद्लाई जलवायु परिवर्तनसँग जोडेर हेर्नुपर्ने धारणा पनि राखे। जलवायु परिवर्तनका कारण प्राकृतिक विपद्को जोखिम बढ्दै गएको उल्लेख गर्दै उनले यसको प्रभाव न्यूनीकरण गर्न नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग थप सहकार्य गर्नुपर्ने बताए। उनले जलवायुजन्य विपद्को जोखिम न्यूनीकरण तथा त्यसबाट हुने प्रभाव सम्बोधन गर्न विश्वव्यापी सहकार्य र सामूहिक प्रयासलाई थप सुदृढ बनाउनुपर्नेमा जोड दिए।

अमेरिकी सहयोगप्रति प्रधानमन्त्रीको आभार
भेटवार्तामा प्रधानमन्त्री शाहले विपद्को समयमा अमेरिकी सरकारबाट नेपालप्रति देखाइएको ऐक्यबद्धताको प्रशंसा गर्दै सहयोगका लागि आभार व्यक्त गरे।
विपद् व्यवस्थापनमा तत्काल उद्धार तथा राहतसँगै प्रभावित क्षेत्रको पुनःस्थापना र दीर्घकालीन पुनर्निर्माण पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुने भएकाले यस क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी आवश्यक रहेको प्रधानमन्त्रीको भनाइ थियो। नेपालमा हुने प्राकृतिक विपद्का कारण मानवीय तथा भौतिक क्षति बढ्दै गएको सन्दर्भमा जोखिम न्यूनीकरणका लागि पूर्वतयारी, प्रविधि, स्रोतसाधन तथा अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवको उपयोग गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि भेटवार्तामा उठाइएको थियो।

पर्यटन विकासमा अमेरिकी लगानीको अपेक्षा
भेटवार्ताका क्रममा नेपालमा पर्यटन क्षेत्रको विकास र लगानीका सम्भावनाबारे समेत छलफल भएको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जनाएको छ।
प्रधानमन्त्री शाहले नेपालको विशिष्ट पर्यटन सम्भावनाबारे चर्चा गर्दै पर्यटन क्षेत्रको विकासमार्फत नेपाल र अमेरिकाबीच पारस्परिक लाभ हासिल गर्न सकिने बताए। नेपालमा पर्यटन पूर्वाधार तथा अन्य सम्भावित क्षेत्रमा अमेरिकी लगानीका लागि पर्याप्त अवसर रहेको उल्लेख गर्दै उनले अमेरिकी लगानीलाई नेपालले सधैं स्वागत गर्ने धारणा राखे। नेपालको प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक विविधता, हिमाली क्षेत्र, साहसिक पर्यटन र अन्य पर्यटकीय सम्भावनालाई व्यवस्थित रूपमा विकास गर्न सके मुलुकको आर्थिक गतिविधि विस्तार गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुग्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

रसुवा बाढीप्रति अमेरिकी राजदूतको दुःख
भेटका क्रममा कार्यवाहक अमेरिकी राजदूत मेगन बोल्डिनले रसुवामा आएको बाढीबाट भएको जनधनको क्षतिप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गरिन्।
उनले बाढीबाट ज्यान गुमाएका तथा प्रभावित परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै विपद्बाट प्रभावित समुदायप्रति अमेरिकी सरकारको साथ र ऐक्यबद्धता रहेको बताइन्। राजदूत बोल्डिनले यस्तो कठिन अवस्थामा नेपाल सरकार र नेपाली जनताप्रति अमेरिकी सरकारको समर्थन रहेको उल्लेख गर्दै राहत, पुनःस्थापना तथा पुनर्निर्माणका प्रयासमा आवश्यक सहयोग र सहकार्य गर्न अमेरिकी सरकार तयार रहेको जानकारी गराइन्।

विपद् व्यवस्थापनमा सहकार्यलाई प्राथमिकता
जलवायु परिवर्तनका कारण हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा प्राकृतिक विपद्को जोखिम बढिरहेको अवस्थामा नेपालका लागि विपद् व्यवस्थापन प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहँदै आएको छ। बाढी, पहिरो तथा अन्य जलवायुजन्य घटनाबाट हुने क्षति न्यूनीकरण गर्न पूर्वसूचना प्रणाली, उद्धार क्षमता, स्थानीय तहको तयारी तथा दीर्घकालीन पुनर्निर्माणमा लगानी आवश्यक देखिन्छ। प्रधानमन्त्री शाह र अमेरिकी कार्यवाहक राजदूत बोल्डिनबीच भएको भेटवार्तामा पनि विपद्को तत्कालीन प्रतिकार्यसँगै दीर्घकालीन जोखिम न्यूनीकरण र पुनःस्थापनाका विषयमा सहकार्य गर्न सकिने सम्भावनाबारे छलफल भएको छ। नेपाल र अमेरिकाबीच लामो समयदेखि विभिन्न क्षेत्रमा सहकार्य हुँदै आएको सन्दर्भमा पछिल्लो भेटवार्ताले विपद् व्यवस्थापन, जलवायु परिवर्तन, पर्यटन तथा लगानीका क्षेत्रमा सहकार्यका थप सम्भावना पहिल्याउने अवसर दिएको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जनाएको छ।