काठमाडौं । कला र संस्कृतिको अनन्त साधनामा निरन्तर अग्रसर नवरस संगीत पाठशालाले आफ्नो तीन दशक लामो यात्रालाई थप उर्जावान बनाउँदै ‘वनभोज कार्यक्रम २०८२’ आयोजना गर्ने भएको छ । इन्द्रदहमा हुन लागेको विशेष कार्यक्रम केवल एउटा औपचारिक जमघट नभई, नेपाली संगीत र नृत्य परम्पराको जीवन्त उत्सव बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

विगत तीस वर्षदेखि निरन्तर साधना र समर्पणका साथ अघि बढिरहेको यस संस्थाले संगीत शिक्षणलाई केवल पाठ्यक्रममा सीमित नराखी, जीवन–दर्शनको रूपमा आत्मसात गराउँदै आएको छ । यसको यात्रामा अनगिन्ती विद्यार्थीहरूको सपना, साधना र सफलता गाँसिएका छन्, जसले नेपाली संगीत क्षेत्रलाई समृद्ध बनाउँदै आएको छ ।

विशेषत, लोप हुन लागेका तथा लोप भइसकेका लोक, परम्परागत र शास्त्रीय नृत्यहरूको संरक्षणमा संस्थाको योगदान अतुलनीय छ । गायन, वादन र नृत्यको त्रिवेणीलाई सँगाल्दै गरिएको खोज–अनुसन्धान, कार्यशाला र गोष्ठीहरूले केवल ज्ञानको विस्तार मात्र नभई, हराउँदै गइरहेको मौलिकताको पुनर्जागरण पनि गरिरहेको छ । यसले नेपाली संस्कृतिको जरा अझ गहिरो बनाउँदै भावी पुस्तालाई आफ्नो पहिचानसँग जोड्ने काम गरिरहेको छ ।

नवरस संगीत पाठशालाले विविध जनजातिहरूको रहन–सहन, रीतिरिवाज, भाषा, भेषभूषा र संस्कारलाई संगीतको मधुर धुनमा उनेर देश तथा विदेशमा नेपालीपनको सुगन्ध फैलाउँदै आएको छ । यसको प्रभावले केवल सांस्कृतिक चेतना अभिवृद्धि गरेको छैन, पर्यटन प्रवद्र्धनमा समेत महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ ।

त्यसैगरी, नृत्यलाई केवल मनोरञ्जनको माध्यम नभई, शारीरिक स्फूर्ति, मानसिक सन्तुलन र कार्यक्षमताको विकासको सशक्त साधनको रूपमा स्थापित गर्दै आएको छ । विभिन्न विद्यालय, क्याम्पस तथा संघ–संस्थासँग सहकार्य गर्दै संस्थाले आफ्नो अभियानलाई अझ व्यापक र प्रभावकारी बनाउँदै लगेको छ ।

यसै सन्दर्भमा नृत्य क्षेत्रको संस्थागत विकासका लागि नेपाल सरकारसमक्ष ‘नृत्य विकास बोर्ड’ स्थापना गर्ने प्रस्ताव पेश गर्ने तयारीले कला क्षेत्रप्रति संस्थाको दूरदर्शिता झल्काउँछ । परम्परागत, शास्त्रीय, लोक तथा अर्ध–शास्त्रीय नृत्यहरूको संरक्षण र प्रवद्र्धनका लागि तयार गरिएका योजनाहरूले आगामी दिनमा नेपाली कला–संस्कृतिलाई नयाँ उचाइमा पु¥याउने विश्वास गरिएको छ ।

‘वनभोज कार्यक्रम २०८२’ केवल एउटा कार्यक्रम होइन, यो त भावना, पहिचान र परम्पराको मधुर संगम हो, जहाँ प्रत्येक तालमा संगीतको धड्कन सुन्न सकिन्छ र प्रत्येक चालमा संस्कृतिको सुगन्ध महसुस गर्न सकिन्छ । यस्तो कार्यक्रमले दर्शकको मन मात्र होइन, स्मृतिमा समेत मिठास भर्नेछ, एक यस्तो सम्झना, जसले समयसँगै झन् गाढा अर्थ बोकेर बसिरहनेछ ।