मुस्ताङ – नेपाल–चीन उत्तरी सीमा नाका कोरला क्षेत्रमा बेमौसमी हिमपात भएको छ। समुद्री सतहदेखि करिब ४ हजार ६ सय १० मिटरको उचाइमा रहेको कोरला क्षेत्रमा बिहीबार रातिदेखि हिमपात भएपछि सीमाक्षेत्र तथा आसपासका उच्च हिमाली भूभाग हिउँले सेताम्मे भएका छन्। उच्च हिमाली क्षेत्रमा सामान्यतया हिउँदमा हिमपात हुने भए पनि यसपटक सेप्टेम्बरमै हिमपात भएको हो। कोरला क्षेत्रमा हिमपात भइरहँदा मुस्ताङका अन्य क्षेत्रमा भने वर्षा भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङले जनाएको छ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङका सूचना अधिकारी प्रहरी निरीक्षक सन्तोष बस्यालका अनुसार कोरला क्षेत्रमा हिमपात भएको छ भने जिल्लाका विभिन्न स्थानमा वर्षा भइरहेको छ। हिमपातका कारण हालसम्म कुनै अप्रिय घटना भएको जानकारी नआए पनि उच्च क्षेत्रमा चिसो बढेको छ।हिमपातका कारण कोरला नाकाबाट हुने नेपाल–चीन व्यापारिक आवागमन प्रभावित हुन सक्ने देखिएको छ। सडकमा बाक्लो हिउँ जमेको अवस्थामा चीनबाट नेपालतर्फ आउने तथा नेपालबाट चीनतर्फ जाने मालवाहक सवारीसाधन सञ्चालनमा कठिनाइ हुन सक्छ।

कोरला नाकामा बढ्दो व्यापारिक चाप

पछिल्लो समय कोरला नाका नेपाल–चीन व्यापारका लागि महत्वपूर्ण मार्गका रूपमा विकास हुँदै गएको छ। रसुवागढी र तातोपानी नाकामा बाढी तथा पहिरोका कारण व्यापारिक आवागमन प्रभावित भएपछि चीनबाट आयात हुने सामानको ठूलो हिस्सा कोरला नाकातर्फ मोडिएको छ। पछिल्लो समय कोरला नाकाबाट दैनिक ५० वटाभन्दा बढी मालवाहक सवारीसाधनका सामान जाँचपास हुने गरेको बताइएको छ। अगस्ट २६ पछि नाकाबाट दैनिक करिब ५० कन्टेनरसम्म जाँचपास हुन थालेको समाचारमा उल्लेख छ। कोरला हुँदै तयारी पोसाक, फेसन सामग्री, सौन्दर्य सामग्री, स्याउ, लसुन तथा औद्योगिक कच्चा पदार्थ नेपाल भित्रिने गरेका छन्। व्यापारिक गतिविधि बढिरहेका बेला भएको हिमपातले भने मालवाहक सवारीसाधनको आवागमनमा थप चुनौती सिर्जना गर्न सक्छ।

पूर्वाधारको अभाव

व्यापारिक गतिविधि बढे पनि कोरला नाकाको नेपाली भूभागमा आवश्यक पूर्वाधार पर्याप्त छैन। भन्सार, गोदाम, कर्मचारी आवास, इन्टरनेट तथा अन्य आवश्यक संरचनाको अभाव रहेको बताइएको छ।हाल मुख्य भन्सार कार्यालय कोरला नाकाबाट करिब १३ किलोमिटर तल नेचुङमा रहेको छ। चिनियाँतर्फ भने भन्सार, क्वारेन्टाइन, गोदाम तथा पार्किङलगायतका संरचना निर्माण गरिएका छन्।व्यापारिक चाप बढ्दै जाँदा पूर्वाधारको कमीले व्यवस्थापनमा चुनौती थपिएको छ। उच्च हिमाली क्षेत्रको प्रतिकूल मौसमले यस्तो चुनौतीलाई अझ बढाउने गरेको छ।

सडक यातायातमा जोखिम

४ हजार ६ सय मिटरभन्दा बढी उचाइमा रहेको कोरला क्षेत्रमा मौसममा आउने सामान्य परिवर्तनले समेत सडक यातायात प्रभावित गर्न सक्छ। हिमपातपछि सडकमा हिउँ जम्दा मालवाहक ट्रक तथा कन्टेनर सञ्चालनमा कठिनाइ हुने गर्छ। यसअघि पनि भारी हिमपातका कारण कोरला नाकाको व्यापारिक गतिविधि प्रभावित भएका थिए। गत हिउँदमा हिमपातका कारण नाका बन्द भएको तथा अप्रिलमा भारी हिमपातपछि एक साताभन्दा बढी समय नाका प्रभावित भएको विवरण सार्वजनिक भएका थिए।

मुस्ताङका अन्य क्षेत्रमा वर्षा

कोरला क्षेत्रमा हिमपात भइरहँदा मुस्ताङका तल्लो तथा मध्य क्षेत्रमा वर्षा भएको छ। लोमान्थाङ आसपासका क्षेत्रमा समेत वर्षा भएको र उच्च पहाडी क्षेत्रमा आंशिक हिमपात भएको जनाइएको छ।वर्षा र हिमपातसँगै माथिल्लो मुस्ताङमा चिसो बढेको छ। लगातारको वर्षाका कारण नदी तथा खोलानालामा पानीको बहाव बढ्न सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै स्थानीय तहले नदी किनारका बासिन्दालाई सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्। घरपझोङ गाउँपालिकाले कालीगण्डकी नदी आसपासका बस्तीमा सावधानी अपनाउन आग्रह गर्दै माइकिङसमेत गरेको जनाएको छ।

रातिको सवारीमा रोक

प्रतिकूल मौसमलाई ध्यानमा राख्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालय मुस्ताङले काभ्रेभीरदेखि माथिल्लो मुस्ताङतर्फ जाने सडकमा रातिको समयमा सवारी सञ्चालनमा रोक लगाएको छ। सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी एकराज भण्डारीका अनुसार बिहीबार रातिदेखि चार दिनसम्म साँझ ६ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको हो। वर्षा, पहिरो, बाढी तथा नदी कटानबाट हुनसक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राखेर यस्तो व्यवस्था गरिएको प्रशासनले जनाएको छ।

व्यापारिक मार्गका रूपमा स्थापित हुँदै

पछिल्लो समय कोरला नाका नेपाल–चीन व्यापारको वैकल्पिक महत्वपूर्ण मार्गका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। अन्य उत्तरी नाकामा अवरोध हुँदा कोरला हुँदै सामान आयात गर्ने क्रम बढेको छ।गत आर्थिक वर्षमा मुस्ताङ भन्सारबाट १४ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु आयात भएको थियो भने नेपालबाट करिब २० करोड ५७ लाख रुपैयाँ बराबरको वस्तु निर्यात भएको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ। तर उच्च हिमाली भूगोल, कठिन सडक र मौसममा निर्भरता कोरला नाकाका प्रमुख चुनौती हुन्। हिमपात निरन्तर भए सडक यातायात, सीमावर्ती क्षेत्रको जनजीवन तथा नेपाल–चीन व्यापारमा समेत असर पर्न सक्ने देखिएको छ। सम्बन्धित निकायले मौसमको अवस्था नियमित निगरानी गर्नुका साथै सडकमा जमेको हिउँ हटाउने र मालवाहक सवारीसाधनको सुरक्षित आवागमनका लागि आवश्यक तयारी गर्नुपर्ने देखिएको छ।