राजविराज — राजविराजस्थित गजेन्द्र नारायण सिंह अस्पतालमा बिरामीको चाप बढेसँगै आकस्मिक कक्षको अवस्था अस्तव्यस्त बनेको छ। उपचारका लागि आउने बिरामीको संख्या बढ्दै गए पनि आकस्मिक कक्षमा पर्याप्त शय्या नहुँदा कतिपय बिरामीलाई भुइँमै राखेर उपचार गर्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ। आकस्मिक कक्षमा उपलब्ध शय्या बिरामीको चापअनुसार पर्याप्त नहुँदा बिरामी र उनीहरूका आफन्तले सास्ती व्यहोर्नुपरेको छ। एउटै कक्षमा क्षमताभन्दा बढी बिरामी राख्नुपर्ने अवस्था आएपछि उपचारको सहजता र सेवा व्यवस्थापनमाथि समेत प्रश्न उठेको छ।

विशेषगरी आकस्मिक उपचार आवश्यक पर्ने बिरामीले शय्या नपाउने अवस्था देखिएपछि अस्पतालको वर्तमान पूर्वाधार र सेवा क्षमतामाथि स्थानीयले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। बिरामीलाई व्यवस्थित रूपमा उपचार गर्ने स्थानको अभाव हुँदा अस्पताल परिसरमै भीड बढ्ने र स्वास्थ्यकर्मीलाई समेत सेवा प्रवाहमा कठिनाइ हुने अवस्था सिर्जना भएको बताइएको छ।

शय्या मात्रै होइन, जनशक्ति र उपकरणको पनि अभाव

स्थानीयका अनुसार अस्पतालको समस्या शय्या अभावमा मात्रै सीमित छैन। अस्पतालमा दक्ष तथा विशेषज्ञ चिकित्सक, पर्याप्त स्वास्थ्यकर्मी र आवश्यक स्वास्थ्य उपकरणको समेत कमी छ। सप्तरीका विभिन्न स्थानीय तहबाट उपचारका लागि बिरामी आउने भएकाले अस्पतालमा नियमित रूपमा ठूलो चाप हुने गरेको छ। तर बिरामीको संख्या बढ्दै गए पनि अस्पतालको उपचार क्षमता, जनशक्ति र उपकरण सोहीअनुसार थप हुन नसकेको स्थानीयको गुनासो छ। विशेषज्ञ चिकित्सक र अत्यावश्यक उपकरणको अभावका कारण सामान्य उपचारका लागि समेत बिरामीले समस्या भोग्नुपरेको बताइएको छ। कतिपय जटिल अवस्थाका बिरामीलाई आवश्यक सेवा उपलब्ध गराउन नसक्दा अन्य अस्पतालमा पठाउनुपर्ने अवस्था आउने गरेको स्थानीयको भनाइ छ।

नयाँ भवन बन्दैमा समस्या समाधान नहुने

अस्पतालमा नयाँ भवन निर्माणको काम भइरहेको छ। तर नयाँ भवन निर्माण सम्पन्न भएपछि मात्रै अस्पतालका सबै समस्या समाधान नहुने स्थानीय बताउँछन्। उनीहरूका अनुसार भवनसँगै पर्याप्त शय्या, विशेषज्ञ चिकित्सक, नर्स तथा अन्य स्वास्थ्यकर्मी, आधुनिक स्वास्थ्य उपकरण र आवश्यक पूर्वाधारको व्यवस्था गर्नुपर्छ। भवन निर्माण भए पनि त्यसअनुसार जनशक्ति र उपकरण उपलब्ध नगराएमा बिरामीले अहिलेको जस्तै समस्या भोगिरहनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ। आकस्मिक कक्षलाई थप व्यवस्थित बनाउँदै बिरामीको चापअनुसार शय्या विस्तार गर्नुपर्ने माग स्थानीयले गरेका छन्। साथै, अस्पतालमा आवश्यक स्वास्थ्यकर्मीको दरबन्दी पूर्ति गरी विशेषज्ञ सेवा विस्तार गर्नुपर्ने उनीहरूको जोड छ।

सप्तरीका हजारौँ नागरिकको प्रमुख उपचार केन्द्र

गजेन्द्र नारायण सिंह अस्पताल सप्तरीका हजारौँ नागरिकका लागि प्रमुख सरकारी स्वास्थ्य सेवा केन्द्रका रूपमा रहेको छ। जिल्लाका विभिन्न ग्रामीण तथा सहरी क्षेत्रबाट दैनिक उपचारका लागि बिरामी यहाँ आउने गर्छन्। सरकारी अस्पताल भएकाले आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारका लागि समेत यो महत्वपूर्ण स्वास्थ्य संस्था हो। तर अस्पतालको क्षमता र सेवा सुविधाभन्दा बिरामीको चाप बढी हुँदा उपचारका लागि आउने नागरिकले कठिनाइ भोग्नुपरेको स्थानीयको भनाइ छ।

विशेषगरी आकस्मिक कक्षमा बिरामीले शय्या नपाएर भुइँमा उपचार गराउनुपर्ने अवस्थाले अस्पतालको सेवा व्यवस्थापनमा तत्काल सुधार आवश्यक रहेको देखाएको छ। स्थानीयले अस्पतालको भौतिक संरचना विस्तारसँगै पर्याप्त शय्या, विशेषज्ञ चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी, अत्याधुनिक उपकरण र प्रभावकारी सेवा व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राख्न सरकार तथा सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन्।

तत्काल सुधारको आवश्यकता

बिरामीको चापअनुसार अस्पतालको क्षमता विस्तार नगरेसम्म आकस्मिक कक्षमा देखिएको समस्या दीर्घकालीन रूपमा समाधान नहुने स्थानीयको भनाइ छ। नयाँ भवन निर्माणसँगै आवश्यक उपकरण जडान, जनशक्ति व्यवस्थापन र सेवा प्रणाली सुधारमा समेत ध्यान दिनुपर्ने उनीहरूको माग छ। आकस्मिक अवस्थामा अस्पताल पुग्ने बिरामीलाई सहज, सुरक्षित र सम्मानजनक उपचार उपलब्ध गराउनु अस्पतालको प्राथमिक दायित्व भएकाले भुइँमा राखेर उपचार गर्नुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्न तत्काल पहल आवश्यक देखिएको छ। सप्तरीका नागरिकको स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको यस अस्पतालमा बढ्दो बिरामी चाप व्यवस्थापन गर्न अल्पकालीन रूपमा आकस्मिक कक्षमा थप शय्या र जनशक्ति व्यवस्था गर्नुका साथै दीर्घकालीन रूपमा अस्पतालको समग्र क्षमता विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।