८८ दिनपछि पुनः आंशिकरूपमा उत्पादन सुरु गर्दै, नेपालको सबैभन्दा ठूलो जलविद्युत् आयोजना माथिल्लो तामाकोशीबाट गएरातिदेखि विद्युत् उत्पादन थालिएको छ। ४५६ मेगावाट क्षमताको यो आयोजनाले हाल तामाकोशी नदीमा उपलब्ध पानीको बहावको आधारमा १२० मेगावाट विद्युत् उत्पादन गरिरहेको छ।

विद्युत् उत्पादन रोकिएको कारण

गत असोज ११ गते रातिदेखि तामाकोशी नदीमा पानीको अत्यधिक बहावका कारण उत्पादन बन्द गरिएको थियो। साथै, नदी आसपासको क्षेत्रमा आएको पहिरोले आयोजनाका संरचनामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो।

मर्मतसम्भार र बीमा दाबी

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार, प्रभावित संरचनाको आंशिक मर्मतपछि उत्पादन पुनः सुरु गरिएको हो। सबै संरचनाको बीमा गरिएकाले मर्मतसम्बन्धी खर्च बीमाबाट व्यहोर्ने तयारी गरिएको छ। आयोजनाले पहिरोबाट भएको क्षतिको लागि बीमाबाट १ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँको प्रारम्भिक दाबी गरिसकेको छ।

पुनः उत्पादनका प्रयासहरू

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले आयोजनाको पूर्ण क्षमतामा उत्पादन गर्न आवश्यक मर्मतकार्य तीव्र गतिमा अघि बढाइरहेको छ। वर्षायाम सकिएसँगै नदीमा पानीको बहाव घट्न थालेकोले अब बाँकी संरचनाको मर्मत कार्य पनि सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

महत्वपूर्ण तथ्यहरू

•आयोजनाको कुल क्षमता: ४५६ मेगावाट

•हाल उत्पादन भइरहेको क्षमता: १२० मेगावाट

•पहिरोका कारण क्षति: प्रारम्भिक अनुमान अनुसार १ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ

आयोजनाको महत्व

माथिल्लो तामाकोशी आयोजना नेपालकै सबैभन्दा ठूलो जलविद्युत् आयोजना हो। यसले देशको ऊर्जा आपूर्ति सुदृढ गर्दै आयातित विद्युत् घटाउने र आत्मनिर्भर बनाउने लक्ष्य राखेको छ। आयोजना पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा आएपछि यो नेपालका लागि ऊर्जा क्षेत्रको महत्वपूर्ण कोशेढुंगा हुनेछ।

भविष्यका योजना

•बाँकी संरचनाको मर्मत कार्य चाँडै सम्पन्न गरेर पूर्ण क्षमतामा उत्पादन सञ्चालन गर्ने।

•दीर्घकालीन रूपमा यस्तो प्राकृतिक जोखिम न्यूनीकरण गर्न आवश्यक संरचनात्मक सुधार गर्ने।

निष्कर्ष

माथिल्लो तामाकोशी आयोजनाबाट पुनः उत्पादन सुरु हुनु ऊर्जा क्षेत्रको लागि सुखद संकेत हो। पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा आएपछि यसले राष्ट्रिय विद्युत् आपूर्ति र आर्थिक विकासमा ठूलो योगदान दिनेछ।