सन् २०२४ संसारका लागि एउटा यस्तो वर्ष रह्यो, जुन कहिल्यै नबिर्सने गरी इतिहासको पानामा लेखियो। यो वर्ष प्राकृतिक विपत्ति, राजनीतिक उथलपुथल, युद्ध र द्वन्द्व, अनि प्राविधिक प्रगतिले भरिएको थियो। दुःख र हर्षका अनेकौं पलले मानव सभ्यतालाई सोच्न, संघर्ष गर्न, र अगाडि बढ्न बाध्य बनायो।
प्राकृतिक विपत्तिका कहर: प्रकृतिको झक्झकाहट
सन् २०२४ को आरम्भ जापानको नोतो प्रायद्वीपमा गएको भूकम्पको महाविनाशबाट भयो। २५० जनाभन्दा बढीको ज्यान लिने यो घटनाले सन् २०२४ को पहिलो त्रासदीका रूपमा चिन्ह छोयो।
•बाढी र डढेलोको विनाश
अफगानिस्तान र पाकिस्तानमा बेमौसमी बाढीले हजारौं मानिसको ज्यान लियो। पपुवा न्यूगिनीमा पहिरोले ६ सयभन्दा बढीको मृत्यु गरायो। ब्राजिल, इन्डोनेसिया, स्पेन, र केन्या विनाशकारी बाढीबाट प्रभावित भए।
•जलवायु परिवर्तनको चेतावनी
यी घटनाले जलवायु परिवर्तनको संकटलाई थप उजागर गर्यो। विश्वभरि साना तथा ठूला राष्ट्रहरूले यसविरुद्धको कदम उठाउन आवाज उठाए पनि ठोस कार्यान्वयनमा कमी देखियो।
राजनीतिक परिवर्तन: नयाँ कथा, नयाँ नेतृत्व
२०२४ ले संसारभरका सरकारहरूको भविष्य परिवर्तन गर्यो।
•महत्वपूर्ण निर्वाचनहरू
८० देशमा भएका निर्वाचनहरूमा चार अर्ब मानिसले मतदान गरे।
•भारतमा मोदीको पुनरागमन
तेस्रो कार्यकाल सुरु गर्दै नरेन्द्र मोदीले भारतीय राजनीतिमा नयाँ अध्याय लेखे। तर, यो पटक भाजपाले साना दलहरूसँगको गठबन्धनमा भर पर्नुपर्यो।
•बङ्गलादेशमा शेख हसिनाको पतन
शेख हसिनाको पतनपछि बङ्गलादेशमा नोबेल विजेता मुहम्मद युनुसको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन गरियो।
•श्रीलङ्कामा नयाँ युग
वामपन्थी नेता अनुरा कुमारा दिशानायके राष्ट्रपति निर्वाचित भए। ७५ वर्षदेखिको राजनीतिक शासनलाई उनले चुनौती दिँदै नयाँ अध्याय सुरु गरे।
•पश्चिममा परिवर्तन
बेलायतमा लेबर पार्टीका नेता केयर स्टार्मरले १४ वर्षपछि कन्जरभेटिभ पार्टीलाई सत्ता बाहिर धकेले।
•मध्यपूर्वको तनाव
इजरायल-हमास युद्धले २०२४ भरि मध्यपूर्वलाई ततायो। सिरियामा बशर अल-असदको १३ दिने विद्रोहपछि पतन भयो। इरान र इजरायलबीचको तनाव प्रत्यक्ष द्वन्द्वमा परिणत भयो।
युद्ध र द्वन्द्व: धर्तीमा युद्ध, अन्तरिक्षमा विजय
•युक्रेन-रुस युद्ध
सन् २०२४ मा युक्रेन–रुस युद्धले झन् गम्भीर रूप लियो। अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक प्रयासहरू असफल भए, जसले ऊर्जा संकट र खाद्यान्न अभावको सामना गर्न संसारलाई बाध्य बनायो।
•अन्तरिक्ष अन्वेषणका विजय
•भारतको चन्द्रयान–३ ले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा सफल अवतरण गर्दै नयाँ कीर्तिमान कायम गर्यो।
•चीनले चन्द्रमाबाट माटोको नमुना ल्याउँदै अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा अर्को कदम चाले।
•जापानको SLIM यानले चन्द्रमाको नयाँ क्षेत्रको अन्वेषण गर्यो।
तर, अमेरिकी अन्तरिक्ष यात्रीहरू सुनिता विलियम्स र बुच विलमोरलाई आईएसएसमा प्राविधिक समस्याका कारण २०२५ सम्म अलपत्र रहनुपर्ने भयो।
अमेरिकी चुनाव: ट्रम्पको पुनरागमन
सन् २०२४ को अन्त्यतिर अमेरिकी राष्ट्रपतीय चुनावमा डोनल्ड ट्रम्पले कमला ह्यारिसलाई पराजित गर्दै दोस्रो कार्यकालका लागि ह्वाइट हाउस फर्कने तयारी गरे। चुनावको समयमा उनको लोकप्रियता र विवाद दुवै चुलियो।
२०२४: विस्मय, दुःख, र आशाको वर्ष
सन् २०२४ ले हामीलाई दुःख, संघर्ष, र हर्षका अनेक आयाम देखायो।
•राजनीतिक परिवर्तनले नयाँ सम्भावनाहरू खोल्यो।
•प्राकृतिक विपत्तिले जलवायु परिवर्तनप्रतिको बेवास्ता महँगो पर्ने चेतावनी दियो।
•युद्धले शान्तिको मूल्य कति ठूलो छ भनेर सम्झायो।
•र, प्राविधिक प्रगतिले मानव जातिको असीम क्षमताको झलक देखायो।
२०२५ नयाँ आशा र चुनौतीका साथ सुरु हुनेछ। यो वर्षले देखाउने
प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर
