भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीले त्रिशूली नदी आसपासका क्षेत्रमा रहेका झोलुङ्गे पुलमा ठूलो क्षति पुर्‍याएपछि टुटेको वारिपारिको सम्बन्ध जोड्न सरकारले पुल मर्मत तथा पुनर्निर्माणको काम अघि बढाएको छ। भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीले त्रिशूली नदी आसपासका बस्तीमा ठूलो क्षति पुर्‍यायो। बाढीको चपेटामा परेका सडक, पुल तथा अन्य पूर्वाधारमध्ये नदीमाथि बनेका झोलुङ्गे पुलमा समेत व्यापक क्षति पुगेको छ।नुवाकोट र धादिङका विभिन्न स्थानमा त्रिशूली नदीमाथि रहेका झोलुङ्गे पुल क्षतिग्रस्त भएपछि स्थानीयको दैनिक आवतजावत नै प्रभावित भएको छ।

पुलबाट सहज रूपमा वारिपारि गर्ने अवस्था नहुँदा नदीको एक किनारबाट अर्को किनारमा पुग्न स्थानीयले घुमाउरो तथा लामो दूरीको वैकल्पिक बाटो प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ। यसको प्रत्यक्ष असर स्थानीयको दैनिकीमा परेको छ। बजारमा दैनिक उपभोग्य सामग्री खरिद गर्न जानेदेखि विद्यालय जाने विद्यार्थी, स्वास्थ्य संस्था पुग्नुपर्ने बिरामी तथा कृषि उत्पादन बजारसम्म पुर्‍याउने किसानसमेत प्रभावित भएका छन्। केउरेनी बजार, तारुकाघाट लगायतका क्षेत्रमा क्षतिग्रस्त पुलको मर्मत सुरु भइसकेको छ। पुल सञ्चालनमा नआउँदा स्थानीयले लामो दूरीको वैकल्पिक बाटो प्रयोग गरिरहेका छन्। सामान्य अवस्थामा केही मिनेटमै पार गर्न सकिने नदी अहिले घुमाउरो बाटोबाट पार गर्नुपर्ने बाध्यता छ। यसले समय र खर्च दुवै बढाएको स्थानीयको गुनासो छ।

सरकारले भने बाढीबाट क्षति पुगेका झोलुङ्गे पुलको मर्मत तथा पुनर्निर्माणलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाएको जनाएको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका अनुसार मुग्लिङदेखि टिमुरेसम्म रहेका ६४ वटा झोलुङ्गे पुलमध्ये ५३ वटा पुलमा बाढीबाट क्षति पुगेको प्रारम्भिक मूल्याङ्कनबाट देखिएको थियो। सरकारी अधिकारीहरूले प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर गरेको स्थलगत मूल्याङ्कनका क्रममा क्षतिग्रस्त ५३ पुलमध्ये २० वटा मर्मत गर्नुपर्ने र ३३ वटा पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने निष्कर्ष निकालेका थिए। क्षतिग्रस्त पुलको मर्मत कार्य अघि बढाउन सरकारले भदौ १७ गते कार्यादेश जारी गरेको जनाएको छ। मर्मत सुरु भएका पुलमध्ये महेश दोभान–मास्टार, कालिकाथान, मलिङ्गा–मझुवाटार, केउरेनी–गहते र पिमलटार–जागराम खोला झोलुङ्गे पुलको काममा प्रगति भइरहेको सरकारले जनाएको छ।

यी पाँचवटै पुलको मर्मत कार्य एक महिनाभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। पुल मर्मतको काम अघि बढेसँगै लामो समयदेखि आवतजावतमा समस्या भोगिरहेका स्थानीयले राहत महसुस गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। मर्मत गर्न सकिने पुलसँगै बाढीका कारण पूर्णरूपमा क्षति पुगेका पुलको पुनर्निर्माणको काम पनि अघि बढाइएको छ। पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने ३३ वटा झोलुङ्गे पुलका लागि सरकारले भदौ १७ गते नै बोलपत्र आह्वान गरिसकेको जनाएको छ।

पुनर्निर्माणको प्रक्रिया पूरा गरी पुल सञ्चालनमा आएपछि बाढीका कारण विच्छेद भएका ग्रामीण बस्ती, बजार, विद्यालय तथा अन्य सेवा केन्द्रबीचको आवतजावत सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। झोलुङ्गे पुल स्थानीयका लागि केवल नदी वारपार गर्ने संरचना मात्र होइन। यो बजार, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, रोजगारी र दैनिक जीविकोपार्जनसँग जोडिएको महत्वपूर्ण पूर्वाधार हो। पुलमा क्षति पुग्दा यसको प्रभाव एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा जाने बाटोमा मात्र सीमित हुँदैन। स्थानीय उत्पादन बजारसम्म पुर्‍याउनेदेखि बालबालिकाको विद्यालय आवतजावत र बिरामीलाई स्वास्थ्य संस्था लैजानसमेत समस्या उत्पन्न हुन्छ। त्यसैले क्षतिग्रस्त पुलको मर्मत तथा पुनर्निर्माणलाई स्थानीयवासीले आफ्नो दैनिकीसँग जोडिएको विषयका रूपमा हेरेका छन्।

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले झोलुङ्गे पुलसँगै सडक, मोटरेबल पुल, जलविद्युत् आयोजना तथा नदी आसपासका बस्तीमा समेत ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। बाढीका कारण कतिपय स्थानमा सडक कटान तथा भासिएपछि यातायात सेवा प्रभावित भएको छ। सडक र पुल दुवैमा क्षति पुग्दा कतिपय बस्तीमा आवतजावत थप कठिन बनेको छ। प्राकृतिक विपद्का कारण एकैपटक ठूलो पूर्वाधार क्षति भएपछि पुनःस्थापनामा चुनौती थपिएको छ। तर झोलुङ्गे पुल स्थानीय जनजीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको पूर्वाधार भएकाले यसको मर्मत र पुनर्निर्माणलाई प्राथमिकतामा राखिएको सरकारी अधिकारीहरूको भनाइ छ। स्थानीयवासीले पनि क्षतिग्रस्त पुलको कामलाई गति दिँदै तोकिएको समयमै सञ्चालनमा ल्याउन माग गरेका छन्।

बाढीले नदीका दुई किनार मात्र छुट्याएको छैन, स्थानीयको दैनिकी, बजारसँगको सम्बन्ध र सेवामा पहुँचसमेत प्रभावित बनाएको छ। अब मर्मत र पुनर्निर्माणमार्फत त्यही टुटेको सम्बन्ध जोड्ने प्रयास भइरहेको छ। सरकारले मर्मत सुरु गरेका पुल तोकिएको समयमै सम्पन्न गर्न सकेमा बाढीका कारण लामो समयदेखि प्रभावित स्थानीय जनजीवन क्रमशः सामान्य अवस्थामा फर्किने अपेक्षा गरिएको छ।