क्वालालम्पुर, मलेसिया –  मलेसियामा कार्यरत नेपाली श्रमिकको राहदानी (पासपोर्ट) रोजगारदाता कम्पनीले नियन्त्रणमा राख्ने समस्या समाधान गर्न मलेसियास्थित नेपाली राजदूतावासले थप सक्रियता देखाएको छ। श्रमिकको पासपोर्ट फिर्ता नगर्ने कम्पनीहरूको विवरण संकलन गरी पुनः ताकेता गर्ने तयारी दूतावासले गरेको छ। दूतावासले आगामी मंगलबारसम्म पासपोर्ट फिर्ता नगर्ने रोजगारदाता कम्पनीहरूको अद्यावधिक सूची तयार पार्ने जनाएको छ। त्यसपछि सम्बन्धित कम्पनीहरूलाई आधिकारिक इमेल तथा ह्वाट्सएपमार्फत पत्राचार गरी नेपाली श्रमिकको पासपोर्ट तत्काल फिर्ता गर्न आग्रह गरिनेछ।

दूतावासको साप्ताहिक प्रत्यक्ष संवाद (फेसबुक लाइभ) कार्यक्रममा प्रतिनिधिहरूले श्रमिकबाट प्राप्त गुनासो सम्बोधन गर्न यस्तो कदम चाल्न लागिएको जानकारी दिएका हुन्। पछिल्लो समय मलेसियामा कार्यरत नेपाली श्रमिकले आफ्नो पासपोर्ट कम्पनीले राखिदिने, माग्दा सहजै नदिने तथा विभिन्न बहानामा लामो समयसम्म फिर्ता नगर्ने गरेको गुनासो गर्दै आएका छन्। कतिपय श्रमिकले व्यक्तिगत काम वा सरकारी प्रयोजनका लागि पासपोर्ट आवश्यक पर्दासमेत कम्पनीबाट प्राप्त गर्न कठिनाइ हुने गरेको बताएका छन्।

पासपोर्ट फिर्ता दिएर पुनः नियन्त्रणमा लिन सक्ने जोखिम

दूतावासले कम्पनीको दबाब वा नियन्त्रणबाट पासपोर्ट फिर्ता पाएका श्रमिकलाई पुनः सचेत रहन आग्रह गरेको छ। कम्पनीले एकपटक पासपोर्ट फिर्ता गरिसकेपछि पुनः कुनै बहाना बनाएर मागेमा वा आफ्नो नियन्त्रणमा लिएमा तत्काल नेपाली राजदूतावासमा जानकारी गराउन श्रमिकलाई अनुरोध गरिएको छ। श्रमिकको राहदानी व्यक्तिगत पहिचान तथा अन्तर्राष्ट्रिय आवागमनका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण कागजात हो। त्यसैले रोजगारदाताले अनावश्यक रूपमा नियन्त्रणमा राख्दा श्रमिकलाई अध्यागमन, सरकारी सेवा तथा अन्य व्यक्तिगत काममा समस्या पर्न सक्छ।

दूतावासले यसअघि पनि पठाएको थियो कम्पनीहरूलाई पत्र

नेपाली श्रमिकको पासपोर्ट नियन्त्रणमा राख्ने समस्याबारे दूतावासले यसअघि पनि रोजगारदाता कम्पनीहरूलाई पत्राचार गरिसकेको छ। सन् २०२६ जुलाई २३ मा सार्वजनिक भएको विवरणअनुसार दूतावासले २ हजार ७५१ रोजगारदाता कम्पनीलाई नेपाली श्रमिकको सक्कल पासपोर्ट तत्काल फिर्ता गर्न इमेल पठाएको थियो। दूतावासले उक्त पत्राचारमा मलेसियाको पासपोर्टसम्बन्धी कानुनी व्यवस्थासमेत स्मरण गराउँदै श्रमिकको राहदानी अनावश्यक रूपमा नियन्त्रणमा नराख्न आग्रह गरेको थियो। यसअघि जुलाई १४ मा समेत दूतावासले सूचना जारी गर्दै मलेसियामा रहेका नेपाली नागरिकलाई आफ्नो राहदानी आफैँसँग राख्न र रोजगारदातालाई पनि श्रमिकको स्पष्ट सहमतिबिना राहदानी नियन्त्रणमा नराख्न आग्रह गरेको थियो।

श्रमिकले कहाँ गर्न सक्छन् उजुरी ?

दूतावासले रोजगारदाता कम्पनी वा अन्य पक्षले आफ्नो सहमतिबिना पासपोर्ट नियन्त्रणमा राखेको अवस्थामा तत्काल सम्पर्क गर्न आग्रह गरेको छ। मलेसियास्थित नेपाली राजदूतावासको श्रम शाखामा ह्वाट्सएप नम्बर +६०१६२४७२७७७ वा इमेल labour.eonkl@mofa.gov.np मार्फत गुनासो पठाउन सकिन्छ। दूतावासको आधिकारिक सम्पर्क विवरणअनुसार श्रमसम्बन्धी समस्या तथा हिरासतका विषयमा समेत छुट्टाछुट्टै सम्पर्क व्यवस्था रहेको छ। नेपाली श्रमिकको राहदानी नियन्त्रणमा राख्ने अभ्यास अन्त्य गर्न दूतावासले थालेको पहलले लामो समयदेखि पासपोर्टविहीन भएर काम गर्न बाध्य श्रमिकलाई राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। अब कम्पनीहरूको सूची संकलन, पुनः पत्राचार र गुनासोको प्रभावकारी सुनुवाइले कस्तो परिणाम दिन्छ भन्ने चासो बढेको छ।